Space Age – kosmiczny design lat 60. i 70.

4 października 1957 roku Związek Radziecki wystrzelił Sputnika 1, pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. Kosmos z dnia na dzień stał się tematem numer jeden – w polityce, nauce, modzie i designie. Projektanci zaczęli tworzyć przedmioty, które wyglądały, jakby pochodziły ze statku kosmicznego: obłe, lśniące, białe i srebrne albo w intensywnych kolorach pop. W modzie André Courrèges pokazał w 1964 roku kolekcję, która przyniosła mu miano projektanta ery kosmicznej, a Pierre Cardin – ubrania z nowych, formowanych tkanin.

Victoria and Albert Museum wiąże meble space age z okresem od Sputnika do lądowania Apollo 11 w lipcu 1969 roku. Kres epoce przyniósł kryzys naftowy początku lat 70.: tworzywa sztuczne podrożały, a zachwyt plastikiem ustąpił miejsca trosce o środowisko.

Space age design był możliwy dzięki nowym technologiom. Laminat poliestrowy wzmacniany włóknem szklanym pozwalał uformować całe siedzisko z jednego kawałka, wtrysk tworzywa ABS – produkować krzesła w milionach sztuk, a pianka poliuretanowa naciągnięta na stalowy szkielet i obciągnięta elastyczną dzianiną – tworzyć miękkie, niskie siedziska o rzeźbiarskich kształtach. Ulubioną formą była kapsuła, która otula siedzącego jak wnętrze pojazdu, a ulubionym kolorem – biel.

Ikoną stylu jest Ball Chair, który fiński projektant Eero Aarnio zaprojektował w 1963 roku – kula z tworzywa na obrotowej stopie, pokazana w 1966 roku na targach w Kolonii przez firmę Asko. Joe Colombo zaprojektował dla Kartella krzesło Universale (1965–1967), według Victoria and Albert Museum pierwsze krzesło w całości wykonane z tworzywa metodą wtrysku. Olivier Mourgue stworzył fotele Djinn, które zagrały w filmie Stanleya Kubricka „2001: Odyseja kosmiczna” (1968), a Pierre Paulin dla holenderskiego Artifortu – fotele Mushroom, Ribbon i Tongue.

Najbardziej konsekwentnym wizjonerem space age designu był Duńczyk Verner Panton. Krzesło Panton, zaprojektowane w latach 1959–1960 i produkowane od 1967–1968 roku przez Vitrę, było jednym z pierwszych krzeseł wspornikowych odlanych w całości z tworzywa. W latach 1968–1972 firma Bayer zapraszała projektantów do urządzania wnętrz statku wycieczkowego podczas targów w Kolonii – Panton zaprojektował dla wystawy Visiona 2 w 1970 roku „Fantasy Landscape”, wnętrze, w którym podłoga, ściany i siedziska stały się jedną falującą formą. Zachowana do dziś stołówka wydawnictwa Spiegel w Hamburgu (1969) to jedno z niewielu jego wnętrz w oryginalnym stanie.

Space age design jest blisko spokrewniony z pop artem – oba nurty łączą intensywny kolor, tworzywa i młodzieżową energię – i z wcześniejszym, powojennym Atomic Age, z jego motywami atomów i gwiazd.

Fascynacja kosmosem nie znała granic. Czechosłowacki pawilon na wystawie światowej Expo 58 w Brukseli został uznany za najlepszy na wystawie, a jego sukces dał nazwę „stylowi brukselskiemu” – czechosłowackiej odmianie nowoczesności z pastelowymi kolorami, szkłem, laminatem i tworzywami. W NRD produkowano Garden Egg Petera Ghyczy’ego – fotel ogrodowy w kształcie jaja z poliuretanu.

W Polsce Roman Modzelewski zaprojektował w 1958 roku w Łodzi fotel RM58 z laminatu poliestrowo-szklanego – według Victoria and Albert Museum najpewniej jedno z pierwszych polskich krzeseł z włókna szklanego, dziś w zbiorach tego muzeum. Lampy space age z czechosłowackich, niemieckich i polskich fabryk to dziś jedna z najciekawszych grup w tej kolekcji. Wszystkie meble i lampy space age w ofercie znajdziesz w sklepie. Kraj, dekadę i stan każdego przedmiotu podajemy na stronie produktu.