Marcel Breuer

Lata życia

1902–1981

Kraj

Węgry / USA

Fabryki

Thonet, Gavina

Marcel Breuer urodził się 21 maja 1902 roku w Peczu na Węgrzech, zmarł 1 lipca 1981 roku w Nowym Jorku. Po kilku tygodniach w wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych w 1920 roku zaczął naukę w Bauhausie, jako jeden z najmłodszych studentów. W 1925 roku jako „młody mistrz” objął kierownictwo pracowni meblarskiej Bauhausu w Dessau.

W latach 1925–1926 zaprojektował fotel klubowy B3. Inspiracją była kierownica roweru, który właśnie kupił: Breuer zrozumiał, że lekka, gięta rura stalowa może zastąpić masywną drewnianą ramę. Siedzisko i oparcie wykonano z tkaniny Eisengarn, rozwiniętej w warsztacie tkackim Bauhausu przez Margarethę Reichardt. Nazwa „Wassily” nie pochodzi z czasów Bauhausu – nadała ją włoska firma Gavina około 1960 roku, nawiązując do Wassily'ego Kandinsky'ego, który zachwycał się fotelem i dostał od Breuera jego egzemplarz. W 1968 roku Gavinę przejął Knoll, który ma dziś prawa do znaku „Wassily”.

W 1928 roku, już w berlińskim biurze, powstało krzesło wspornikowe B32 oraz fotel B64 – chromowana rura stalowa, rama z drewna i siedzisko z plecionki. Produkował je Thonet: seryjnie od około 1930 roku, a po przerwie ponownie od lat 1962–1963. Nazwę „Cesca” krzesło zawdzięcza przybranej córce Breuera, Francesce; pod nią sprzedawały je Gavina, a od 1968 roku Knoll. Zasada krzesła wspornikowego była przedmiotem sporu: w 1932 roku niemiecki sąd najwyższy przyznał autorstwo jej artystycznej formy Martowi Stamowi, a w katalogach Thoneta przy B32 przez lata widniało jego nazwisko.

Przed wojną meble Breuera powstawały także na licencji Thoneta poza Niemcami – w zbiorach University of Michigan Museum of Art znajduje się krzesło B33 wyprodukowane około 1935 roku przez czechosłowacką firmę Mücke-Melder.

W latach 30. Breuer pracował w Zurychu, Budapeszcie i Londynie, gdzie dla firmy Isokon zaprojektował szezlong ze sklejki (Isokon Long Chair, 1935–1936). W 1937 roku wyjechał do USA i wykładał na Harvardzie razem z Walterem Gropiusem; od 1946 roku prowadził biuro w Nowym Jorku. Jest współautorem siedziby UNESCO w Paryżu (zlecenie z 1952 roku) i autorem Whitney Museum of American Art w Nowym Jorku (1966), opactwa St John's w Minnesocie i domu towarowego De Bijenkorf w Rotterdamie. W 1968 roku otrzymał złoty medal AIA.

Krzesła w typie B32 produkowano w wielu krajach i przez wiele dekad. Jeśli przedmiot nie ma oznaczeń producenta, opisujemy go jako krzesło w typie Cesca, a nie jako licencyjny egzemplarz. Więcej mebli z tego kręgu znajdziesz w kolekcjach Bauhaus i Modernizm.