Dywany perskie i orientalne vintage

Najstarszy zachowany dywan z wiązanym runem – dywan z Pazyryku, znaleziony w kurhanie w górach Ałtaj – liczy około 2500 lat. Od tamtej pory technika niewiele się zmieniła: tkacz zawiązuje na nitkach osnowy tysiące pojedynczych węzłów z wełny, rząd po rzędzie, a wzór powstaje z kolorów węzłów. W Persji rozwinęły się dwie szkoły: miejskie warsztaty, które tkały według rysunków, i dywany plemienne, tkane z pamięci przez koczownicze rody.

Dywan perski z połowy XX wieku jest dziś rozsądną alternatywą dla nowego: wełna jest już wychodzona i stabilna, kolory dojrzały, a dobrze utrzymany egzemplarz posłuży kolejne dziesięciolecia.

Większość to dywany perskie z ośrodków Hamadan i Zanjan, a także Isfahan, Saruk, Senneh (dziś Sanandadż) i Afshar. Dywany Shiraz i Qashqai tkały koczownicze plemiona z prowincji Fars – mają prostsze, geometryczne wzory i mniej regularny splot. Z Afganistanu pochodzą dywany turkmeńskie Ersari, z Pakistanu – dywany Bokhara z powtarzanym motywem gul oraz dywany modlitewne z mihrabem.

Odwróć dywan: w ręcznie tkanym wzór na spodzie jest prawie tak wyraźny jak z wierzchu, a węzły są lekko nieregularne. Frędzle to przedłużenie osnowy, a nie doszyta taśma. Drobne asymetrie wzoru i różnice odcieni wełny, nazywane abrash, są typowe i nie są wadą. Dywan maszynowy ma idealnie równe rzędy i często sztywny, klejony spód.

Dywan z wełny odkurzaj bez obrotowej szczotki, zgodnie z kierunkiem runa, a raz w roku obróć go o 180 stopni, żeby wycierał się równomiernie. Plamy usuwaj od razu, osuszając je, nie pocierając. Co kilka lat warto oddać dywan do profesjonalnego prania ręcznego – maszynowe czyszczenie na mokro może naruszyć kolory i osnowę.